تریپس­غربی ­گل (Thysanoptera: Thripidae) Frankliniella occidentalis   از مهم­ترین آفات گیاه فلفل ­دلمه­ای است که از طریق تغذیه مستقیم از گل­ها، میوه­ها،برگ­ها و همچنین به طور غیرمستقیم با انتقال عوامل ویروسی سبب کاهش عملکرد گیاهفلفل­ دلمه­ای در کشت گلخانه­ای و کشت­های باز می­شود. اگرچهاستفاده از حشره­کش­ها روش اصلی برای کنترل این آفت است، مقاومت تریپس غربی­ گل به گروه­های مختلف سموم شیمیایی توجه را به سمت برنامهکنترل تلفیقی آن معطوف ساخته است. در راستای شناخت ارقام مقاوم به این آفت، در اینپژوهش عملکرد تریپس ­غربی­ گل روی شش رقم فلفل دلمه­ای شامل نیروین، ماسیلیا،تورمس، کائوبا، لورکا و اینسپریشن از طریق بررسی فراسنجه­های زیستی با استفاده ازروش جدول زندگی- باروری مورد بررسی قرارگرفت. همچنین ترجیح تخم­گذاری بالغین تریپس روی ارقام مختلف در شرایط دارای حقانتخاب بررسی شد. در تهیه جدول زندگی-باروری، 100 لارو سن یک روی دیسک­های برگی از هر رقم گیاهی به صورت   انفرادی قرار گرفت و تا هنگام مرگ تریپس بهصورت روزانه بررسی شد. در آزمایش انتخابی جهت بررسی ترجیح تخم­گذاری، همزمان ششرقم فلفل­ دلمه­ای به صورت دیسک­های برگی به مدت 24 ساعتدر اختیار تریپس­­ها قرار گرفت و پس از آن تعداد لاروهای جوانتریپس روی هر رقم در طول 5 روز شمارش شد. آزمایش­ها در آزمایشگاه تحت شرایط دمایی 1±25درجه سیلسیوس، رطوبت نسبی5±65 درصد و دوره نوری 16:8 ساعت انجام شد. نتایج نشان داد که تراکم جمعیت و تخم­گذاری تریپس غربی گل به طورمعنی­داری تحت تاثیر ارقام مختلف فلفل ­دلمه­ای قرار می­گیرد.کوتاه­ترین طول دوره رشدی مراحل نابالغ تریپس روی رقم ماسیلیا و نیروین به ترتیب76/13 و 88/13 روز   بود و طولانی­ترین آندر رقم تورمس، 28/16 روز دیده شد. طولانی­ترین و کوتاه­ترین طول دوره تخم­گذاریتریپس روی رقم­های نیروین و تورمس به ترتیب با 19/9 و50/3   روز به ثبت رسید. همچنین باروریتریپس­ تحت تاثیر ارقام مختلف فلفل ­دلمه­ای قرار گرفتبطوریکه بیشترین میزان آن روی رقم نیروین، 91/22 زاده/ماده و کمترین در رقم تورمسبا 01/4 زاده/ماده مشاهده شد. نرخ خالص تولید مثل تریپس روی رقم تورمس 25/2 زاده وروی رقم نیروین 83/12 زاده به ترتیب بالاترین و پایین­ترینمقادیر بود. بیشترین نرخ افزایش ذاتی و نرخ متناهی افزایش جمعیت تریپس روی ارقام نیروین وماسیلیا و کمترین مقدار آن­ها روی رقم تورمس مشاهدهشد. بیشترین مقدار تخم­گذاری تریپس روی رقم نیروین با 72/22   زاده/ ماده وکمترین مقدار آن روی رقم تورمس با50/1 زاده/ماده   ثبت شد. طبق نتایج،درحالیکه رقم نیروین مناسب ترین رقم از بین ارقام فلفل دلمه­ایمطالعه شده در این تحقیق، برای حمایت از جمعیت تریپس غربی گل است، رقم تورمس به عنواننامناسب ترین میزبان برای تریپس غربی گل شناخته شد. داده­هایاین تحقیق می­تواند به عنوان تاکیدی بر اهمیت انتخاب نوعرقم فلفل دلمه­ای در برنامه کنترل تلفیقی تریپس غربی گل،تلقی شود.

کلماتکلیدی: جدول زندگی-باروری، ترجیح میزبان، عملکرد آفات، مقاومتگیاه میزبان